พิพิธภัณฑ์ผ้าไทย

• พิพิธภัณฑ์ศิลปาชีพ ในพระที่นั่งอภิเศกดุสิต พระราชวังดุสิต กรุงเทพมหานคร : ตั้งอยู่ด้านหน้าของพระที่นั่งวิมานเมฆ ทางทิศตะวันตก ถ. ราชวิถี แขวงดุสิต เขตดุสิต รวบรวมผ้าจากโครงการศิลปาชีพมาไว้หลากหลายรูปแบบ พระที่นั่งอภิเศกดุสิต นี้เป็นพระที่นั่งชั้นเดียว ประดับด้วย ลวดลาย ฉลุไม้เรียกว่า “ ลายบุหงา“ นอกจากนั้นยังประดับกระจกสีและ ลวดลายปูนปั้นที่หน้าบัน ทำให้พระที่นั่งองค์นี้เป็นพระที่นั่ง ที่มีเอกลักษณ์ และความงดงามอย่างยิ่ง เป็นศิลปะแบบมัวร์ พระที่นั่งองค์นี้ตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกของพระที่นั่งวิมานเมฆ พระที่นั่งองค์นี้สร้างขึ้นในปีพุทธศักราช 2446 แล้วเสร็จในปีพุทธศักราช 2447 เพื่อใช้ เป็นท้องพระโรงสำหรับวังสวนดุสิต และใช้เป็นที่สำหรับพระราชทานเลี้ยงแก่ พระบรมวงศานุวงศ์ ตลอดจนข้าราชการในงานประจำปีสวนดุสิต
   ปัจจุบันพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานพระบรมราชานุญาต ให้บูรณะพระที่นั่งองค์นี้ เพื่อเป็นอาคารจัดแสดงงานศิลปหัตถกรรม ของสมาชิกมูลนิธิศิลปาชีพ ในสมเด็จ พระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ และได้เสด็จพระราชดำเนินมาเป็น องค์ประธานเปิดเมื่อ วันที่ 20 มกราคม พุทธศักราช 2536

• พิพิธภัณฑ์บ้านจิม ทอมป์สัน ตั้งอยู่ ชุมชนบ้านครัว กรุงเทพมหานคร : เป็นพิพิธภัณฑ์ที่ ตั้งอยู่ที่บ้านเรือนไทยของจิม ทอมป์สัน ริมคลองแสนแสบ ฝั่งตรงข้ามคลองกับชุมชนบ้านครัว ซึ่งเป็นชุมชนมุสลิม เป็นชุมชนทอผ้าแห่งหนึ่งที่ยังหลงเหลืออยู่ในพระนคร จิม ทอมป์สันย้ายมาอาศัยอยู่ที่นี่ตั้งแต่ พ.ศ. 2490 จนกระทั่งเสียชีวิตเมื่อ พ.ศ. 2510 ปัจจุบันพิพิธภัณฑ์บ้านจิม ทอมป์สัน อยู่ในความดูแลของมูลนิธิจิม ทอมป์สัน จัดแสดงศิลปวัตถุของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ โดยเฉพาะพระพุทธรูปยุคสมัยต่างๆ ไว้เป็นจำนวนมาก ตัวอาคารเรือนไทยได้รับรางวัลอาคารอนุรักษ์ดีเด่น ประจำปี พ.ศ. 2539 จากสมาคมสถาปนิกสยาม ในพระบรมราชูปถัมภ์

• ศูนย์วัฒนธรรมไทยทรงดำ เพชรบุรี : หมู่ 5 ต.เขาย้อย อ.เขาย้อย จ.เพชรบุรี เป็นพิพิธภัณฑ์ขนาดเล็ก แสดงวิถีชีวิต การแต่งกายของชาวไทยทรงดำใน จ.เพชรบุรี

• พิพิธภัณฑ์ผ้า พิษณุโลก : ตั้งอยู่บริเวณอาคารอเนกประสงค์ ภายในมหาวิทยาลัยนเรศวร ต.ท่าโพธิ์ อ.เมืองพิษณุโลก จ.พิษณุโลก เป็นศูนย์กลางการสาธิต และจัดแสดงกระบวนการผลิตผ้า รวบรวมผ้าจากภูมิภาคต่างๆ ทั่วประเทศ มีฐานข้อมูลการผลิตผ้าโดยเฉพาะในภาคเหนือ มีร้านขายผ้า งานสัมมนา และนิทรรศการหมุนเวียน

• สาธรพิพิธภัณฑ์ผ้าทองคำ สุโขทัย : ตั้งอยู่ ต.หาดเสี้ยว อ.ศรีสัชนาลัย จ.สุโขทัย พิพิธภัณฑ์เอกชน เน้นผ้าซิ่นตีนจกของทางภาคเหนือ โดยเฉพาะผ้าหาดเสี้ยว และมีผ้าซิ่นทองคำ(ซิ่นไหมคำ) ผืนเก่าที่มีอายุมากกว่า 100 ปี เป็นซิ่นเจ้านายเชียงตุง ทอด้วยดิ้นผสมทองคำราว 50 % ส่วนผืนที่ 2 เป็นผืนที่มีความใหม่กว่า สั่งทอขึ้นด้วยดิ้นทองคำ 80 %์ ถูกทอขี้นเพื่อใช้ในพิธีแต่งงาน ซึ่งผ้าซิ่นทองคำนี้ถือว่าเป็นผ้าทอที่มีความประณีต งดงาม และทรงคุณค่าเป็นอย่างมาก

• พิพิธภัณฑ์ผ้า ชัยนาท : ตั้งอยู่ ต.เนินขาม อ.เนินขาม จ.ชัยนาท พิพิธภัณฑ์เอกชน รวบรวมผ้าทอพื้นเมือง โดยเฉพาะผ้าขิดไทครั่ง ในชัยนาท และใกล้เคียง

• ศาลาไหมไทย ขอนแก่น : ตั้งอยู่ ณ บริเวณวิทยาลัยการอาชีพขอนแก่น อ.ชนบท จ.ขอนแก่น เป็นหนึ่งในโครงการเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ เนื่องในมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 5 รอบ เพื่อเป็นศูนย์สืบสานพระราชปณิธานงานศิลปาชีพด้านผ้าไหมและผลิตภัณฑ์ไหมของภาคอีสาน รวบรวมผ้าไหมมัดหมี่นับร้อยๆ ลายของอีสาน มีผ้าทอมือขายด้วย

• บ้านคำปุน อุบลราชธานี : ตั้งอยู่ ถ.ศรีสะเกษ อ.วารินชำราบ จ.อุบลราชธานี การทอผ้าไหมที่มีเทคนิคและเอกลักษณ์เฉพาะตัว รวมทั้งงานถักหรืองานหัตถศิลป์ เป็นพิพิธภัณฑ์แสดงผ้า และแหล่งผลิตผ้าทอพื้นเมืองของอีสานด้วย

• พิพิธภัณฑ์อูบคำ เชียงราย : ตั้งอยู่ ถ.หน้าค่าย ต.รอบเวียง อ.เมือง จ.เชียงราย พิพิธภัณฑ์เอกชน มีผ้าทอของหลากหลายเผ่าไท รวมทั้งชาวเขาด้วย และมีศิลปะวัตถุอื่นๆ นอกเหนือจากผ้า

• บ้านคำอูน เชียงใหม่ : ตั้งอยู่ที่ ต.แม่สา อ.แม่ริม จ.เชียงใหม่ พิพิธภัณฑ์เอกชน รวบรวมผ้าทอพื้นเมืองที่งดงาม ที่เจ้าของสะสมเอาไว้ มีศิลปวัตถุอื่นๆ ให้ชมด้วย

• บ้านไร่ไผ่งาม เชียงใหม่ : อำเภอฮอด จ.เชียงใหม่ เดิมเป็นบ้านของป้าดา (แสงดา บันสิทธิ์) ศิลปินแห่งชาติ ปัจจุบันมอบให้สถาบันการศึกษาใน จ.เชียงใหม่ เป็นผู้ดูแล รวบรวมผ้าฝ้ายย้อมสีธรรมชาติ จำนวนมาก ในบริเวณบ้านยังมีการทอผ้าตามปกติเช่นในอดีต

• พิพิธภัณฑ์ผ้าทอล้านนา เชียงแสน เชียงราย เป็นเรือนไม้สองชั้น จัดแสดงผ้าล้านนาแบบเชียงแสน มีโรงทอผ้า และแสดงวิถีชีวิตไทยล้านนาสมัยโบราณ

• พระตำหนักดาราภิรมย์ เชียงใหม่ : อยู่ในอำเภอแม่ริม ตั้งอยู่ริมทางหลวงแม่ริม – สะเมิง ห่างจากทางแยกเชียงใหม่ –ฝาง ประมาณ 100 เมตร ห่างจากตัวเมืองเชียงใหม่ไม่ถึง 10 กิโลเมตร รวบรวมผ้าทอพื้นเมือง ที่เจ้าดารารัศมี ทรงส่งเสริม และผ้าส่วนพระองค์

• พิพิธภัณฑ์ธนาคารแห่ง ประเทศไทย เชียงใหม่ : ตั้งอยู่ถนนโชตนา ต.ช้างเผือก อ.เมือง จ.เชียงใหม่ รวบรวมผ้าโบราณจากหลายท้องถิ่น โดยเฉพาะผ้าซิ่นตีนจก

• พิพิธภัณฑ์ผ้าโบราณ แพร่ : ตั้งอยู่หมู่ทีู่่ 6 ต.ห้วยอ้อ อ.ลอง จ.แพร่ พิพิธภัณฑ์เอกชน จัดแสดงผ้าซิ่นตีนจกของกลุ่มไทโยนก “เมืองลอง” ที่มีลวดลายเหมือนกับภาพเขียนจิตรกรรมเวียงต้า ผ้าตีนจกจากแหล่งอื่นๆ เช่น ตีนจกแม่แจ่ม ตีนจกไหล่หิน ตีนจกนาน้อย ตีนจกหาดเสี้ยว ตีนจกราชบุรี ตีนจกลาวครั่งในแหล่งต่างๆ ทั้งของเก่า และที่ประดิษฐ์ขึ้นใหม่ในปัจจุบัน

• ศูนย์วัฒนธรรมไทยลื้อ เชียงคำ พะเยา : ตั้งอยู่ที่วัดหย่วนในอำเภอเชียงคำ จ.พะเยา รวมรวบผ้าทอของชาวไทยลื้อ สาธิตวิถีชีวิตของชาวลื้อ และเครื่องใช้ต่างๆ

• สถาบันทักษิณ สงขลา : ตั้งอยู่หมู่ที่ 1 บ้านอ่าวทราย ตำบลเกาะยอ บริเวณใกล้เชิงสะพานติณสูลานนท์ช่วงที่ 2 รวบรวมผ้าทอภาคใต้ได้ทุกท้องถิ่น แสดงผ้าทอพื้นเมือง เช่น ผ้าทอพุมเรียง ผ้าทอปัตตานี ผ้าเกาะยอ และยังมีผ้าของชาวไทยมุสลิมด้วย